Campusontwikkeling: de oplossing voor meer en beter IT-talent in de regio

Matthijs Jaspers (IT Campus Rotterdam), Sandra van Steenvelt (Haagse Hogeschool/Dutch Innovation Factory) en Nico van Hemert (RNE)

Door de toenemende digitalisering groeit de vraag naar IT personeel. Niet alleen het aantal IT bedrijven neemt toe; ook het aantal bedrijven waarin IT een belangrijke rol speelt, stijgt. Havenbedrijven, industrie en tuinders zijn op zoek naar goedopgeleide IT’ers. De instroom is echter beperkt. Van de 100.000 studenten aan Rotterdamse mbo- en hbo-instellingen volgt slechts 4% een ICT opleiding (Studiekeuze 123, 2018). We staan als regio voor een grote uitdaging om talent uit eigen regio te leveren.

Uitdagingen in ons onderwijs

De projectleider van IT campus Rotterdam, Matthijs Jaspers en Sandra van Steenvelt, programmadirecteur van het IT-aanbod van De Haagse Hogeschool en de Dutch Innovation Factory, zien 5 uitdagingen in de aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt:

1. Mismatch snelheid

“De ontwikkelsnelheid van het onderwijs en de markt verschillen sterk. Om de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen, zijn er allerlei regels en structuren bedacht; vernieuwing in het onderwijs gaat te traag voor de exponentiële groei die digitalisering aanneemt. Voordat een nieuw curriculum is geschreven en ingevoerd, loopt het eigenlijk al weer achter op de marktontwikkelingen.” aldus Matthijs.

2. Dynamiek arbeidsmarkt

Sandra: “Het is lastig om aan te sluiten bij het bedrijfsleven; omdat de IT-markt zo versnipperd is. Je hebt te maken met kleine startups die excelleren op inhoud, maar weinig professionele ervaring hebben. Je hebt grote multinationals die de beste afstudeerders van je eisen. In de branche staat kortetermijndenken en aandeelhouderwaarde vaak in de weg van duurzame samenwerkingsverbanden. Het gebeurt wel dat een bedrijf op het laatste moment afhaakt: de consequentie is dat de docent het probleem heeft.

3. Het klassieke beeld staat vernieuwing in de weg

Een alwetende docent in een fysiek klaslokaal, dat is het beeld dat mensen hebben bij goed onderwijs. En dat klassieke beeld fnuikt flexibiliteit en innovatievermogen. Sandra: “Te vaak is men teruggefloten op basis van regels, kaders en verwachtingen. Waardoor ze niet meer durven.” Matthijs vult aan: “Met elkaar houden we deze cultuur in stand. Niet alleen vanuit regels en instanties als de inspectie, maar ook door dat beeld dat we niet los willen laten.”

Matthijs en Sandra in gesprek over uitdagingen in ons onderwijs

4. Liever een hoog salaris als IT’er dan voor de klas

Een ander probleem dat zich voordoet, is het vinden van geschikte docenten. De salarissen van ervaren IT’ers liggen zo hoog, dat het weinig uitnodigt om voor de klas te gaan staan. De groep die de juiste kennis in huis heeft en interesse toont, is vrij klein. Sandra: “Binnen die kleine vijver moet je ook nog eens op zoek naar personen met didactische vaardigheden. Niet iedere specialist is ook een goede docent.”

5. Verandering steunt vaak op slechts één persoon

Sandra: “De vernieuwingen in het onderwijs komen vaak van betrokken docenten, onderzoekers en ondernemers die het graag anders doen. De initiatieven hangen aan één persoon. Kenmerkend voor dit type persoon is dat hij of zij na verloop van tijd weer iets anders gaat doen. De innovatie verdwijnt met hun vertrek, voordat deze opgeschaald kan worden. De borging van innovatie is echt een probleem. Hoe richt je het onderwijs zo in dat het anders is, maar wel stabiel en betaalbaar blijft?”

De campus als oplossing

Matthijs: “Om echt te innoveren, heb je een regelluw gedeelte binnen het curriculum nodig waarin flexibel en modulair onderwijs gegeven kan worden, waar ruimte is om te pionieren. Daarnaast heb je een ecosysteem nodig waar het bedrijfsleven en onderwijs structureel en continu met elkaar in contact staan. Wij denken dat campussen daar een goede oplossing in bieden, als de plek waar die pioniers uit onderwijs en bedrijfsleven samen kunnen werken.”

Het type campus dat Matthijs beschrijft, is geen universiteitsterrein waar studenten en docenten wonen en leren, maar een plek waar onderwijs en bedrijven rondom een bepaald thema op een fysieke locatie samenkomen. De focus ligt met name op de samenwerking met de afnemende bedrijven en richt zich daardoor ook meer op mbo- / hbo-opleidingen, bij- en omscholing en uiteindelijk ook onderzoek.

Deze campussen zijn plekken waar bijvoorbeeld startups vanuit aansprekende business-ideeën gevestigd zijn. Je vindt er labs en projectruimten van bedrijven waarin studenten meedraaien. En een groot deel van de docenten werkt structureel zowel in het bedrijfsleven als in het onderwijs. Zo beïnvloeden ze beide omgevingen. Ze inspireren docententeams en brengen professionals op de hoogte van de behoeften en mogelijkheden vanuit het onderwijs.

Matthijs: “In die kruisbestuiving zien we een belangrijke oplossing voor veel van de eerdergenoemde uitdagingen in het onderwijs.” In onze regio zijn de net geopende IT Campus Rotterdam en de Dutch Innovation Factory in Zoetermeer, die het vijfjarig jubileum viert, voorbeelden van dit type campussen rondom het thema IT.

Matthijs, Sandra en Nico in gesprek over campusontwikkeling

Uniek aan IT Campus Rotterdam is dat zij samenwerkt met het primair, voortgezet onderwijs, mbo, hbo en bedrijfsopleidingen. “Als je de digitale vaardigheden van een hele regio wilt verbeteren en wilt werken aan schaalbaarheid, is het belangrijk om te innoveren door de gehele onderwijskolom. Het wekken van interesse voor IT start op de basisschool.” De Rotterdamse IT Campus is geen onderwijsinstelling; maar een plek waar mensen samenkomen uit allerlei opleidingen, scholen, bedrijven en levensfasen rondom één gezamenlijk thema, in dit geval IT.

Uitgelicht: Minor Future Mobility

Op IT Campus Rotterdam vindt momenteel de minor Future Mobility plaats. Vanuit 3 verschillende opleidingsinstituten van de Hogeschool Rotterdam werken studenten elk vanuit hun eigen expertise aan een gezamenlijke uitdaging, net als in de praktijk. De uitdaging: een zelfrijdende auto die zebrapaden herkent. Studenten vanuit Informatica en Creative Media & Game Technologies werken aan de bouw en bruikbaarheid van de software, terwijl studenten vanuit Automotive Engineering het prototype bouwen. Weer andere studenten richten zich specifiek op het batterijmanagement van de wagen. De studenten studeren op verschillende locaties. De IT campus biedt hen plek om in een inspirerende omgeving multidisciplinair te werken aan het gezamenlijke onderwerp en zet in op een sterkere betrokkenheid van bedrijven.

Het prototype voor het gezamenlijke project ‘zelfrijdende auto’ van de verschillende opleidingsinstituten van de Hogeschool Rotterdam

De RNE: opzetten van een lerend campusnetwerk

Nico van Hemert, transitiemanager Next Education, werkt aan de Roadmap Next Economy (RNE). De RNE is de langetermijnvisie van de regio om tot een sterke duurzame en concurrerende economie te komen. Het opzetten van een lerend netwerk van campussen staat hoog op de agenda.

Het bijeenbrengen van Sandra en Matthijs is één van de manieren waarop hij probeert de transitie te versnellen. Nico: “De Dutch Innovation Factory bestaat al 5 jaar. De IT campus kan heel wat leren van de ervaring die de afgelopen jaren is opgedaan met het bijeenbrengen van het bedrijfsleven en onderwijs. Andersom is er voor de Dutch Innovation Factory weer inspiratie te halen uit bepaalde keuzes waar de IT campus mee experimenteert.” Samenwerken loont. Matthijs: “In je eentje ga je harder, maar samen kom je verder. Sandra heeft een onderwijsachtergrond; ik zit juist tussen de bedrijven en het onderwijs in. We zijn complementair en vullen elkaar aan.”

Daarnaast brengt Nico vanuit zijn rol binnen de RNE, het thema onderwijs telkens weer bij ieder transitiepad onder de aandacht. Zo is Mick van Kappen, RNE-transitiemanager voor Smart Digital Delta lid van de expertgroep Smart Digital & Onderwijs. Centraal staan daarbij items als: welke investeringen zijn nodig in de digitale infrastructuur? Welke skills zijn daarvoor nodig? Het veranderen van onze energiewinning? Wat betekent dat voor het opleidingsaanbod? Een inclusieve maatschappij? Welke rol kan ‘een leven lang leren’ daarin spelen?

Matthijs, Sandra en Nico wandelen over de IT campus

Meedoen?

Het inspelen op de veranderingen en daarmee de aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Mensen als Matthijs, Sandra en Nico proberen elk op hun eigen manier een bijdrage te leveren aan de transitie die het onderwijs ondergaat. We overbruggen de bestaande verschillen alleen als we allemaal meedoen. Gaat u vooral met één van de campussen in gesprek over de mogelijkheden om partner te worden. Misschien ziet u mogelijkheden om praktijkopdrachten en apparatuur voor minoren aan te leveren? Kunt u aangeven wat u precies zoekt in nieuwe medewerkers? Of bent u bereid om labs of projecten niet intern; maar op een campus te huisvesten? Samen met elkaar investeren we in de medewerkers van de toekomst en samen plukken we er de vruchten van als aantrekkelijke regio.

Heeft u vragen? Neem dan gerust contact op met Nico van Hemert. Hij vertelt u graag meer over de mogelijkheden en verbindt u met de juiste personen.